فرز اشتباه باعث لب‌پریدگی ملامینه، ذوب پلکسی و شکستن ابزار می‌شود. در ایران فرزها با نام‌های «تیغ صاف»، «تیغ وی»، «سرگرد» و «کمپرشن» فروخته می‌شوند. این جدول کمک می‌کند برای هر کار، فرز درست را انتخاب کنی.
جدول انتخاب فرز
| فرز | کجا | چرا |
|---|---|---|
| آپکات (Upcut) | شیار عمیق، جیب | براده را بالا می‌برد؛ ولی لبهٔ بالا ممکن است پرز بدهد و قطعهٔ نازک بلند شود |
| داونکات (Downcut) | شیار کم‌عمق، رویهٔ تمیز | لبهٔ بالایی تمیز؛ ولی براده در شیار می‌ماند |
| کمپرشن (Compression) | امدیاف، تخته‌لایه، ملامینه، ورق روکش‌دار | هر دو رویه تمیز؛ عمق پاس اول باید از بخش آپکات بیشتر باشد |
| وی (V-bit) | حروف، وی‌کاروینگ، پخ | زاویه‌های رایج ۶۰ و ۹۰ درجه |
| سرگرد (Ball nose) | پرداخت منبت و رلیف سه‌بعدی | سطح نرم و بدون پله |
| تکشیار پولیش (O-flute) | پلکسی و پلاستیک | براده بیرون میرود و پلکسی ذوب و جوش نمی‌خورد |
| فرز مخصوص غیرآهنی و کامپوزیت | آلومینیوم و کامپوزیت | فرز چوب برای فلز مناسب نیست |
انتخاب و بستن فرز
متریال و رویهٔ مهم را مشخص کن
اول بپرس کدام رویهٔ قطعه دیده می‌شود. برای ملامینه و کابینت، هر دو رویه مهم است، پس کمپرشن. برای تابلوی حروف، رویهٔ بالا مهم است، پس داونکات یا وی.
قطر و طول درست
طول برش فرز باید کمی بیشتر از ضخامت کار باشد، نه خیلی بیشتر، چون فرز بلندتر بیشتر می‌لرزد. شنک فرز باید دقیقاً با کولت دستگاه جور باشد (مثلاً ۶ یا ۱۲٫۷ میلی‌متر). فرز اینچی را در کولت میلی‌متری نبند.
بستن در کولت
شنک را به‌اندازهٔ کافی داخل کولت بفرست (طبق توصیهٔ سازنده)، ولی نه تا ته شیار. مهره را با دو آچار محکم کن. کولت کثیف یا فرسوده باعث لنگی و شکستن فرز می‌شود. اسپیندل و کولت.
تست برش
یک برش کوتاه روی ضایعات بزن. براده باید تکه‌تکه باشد، نه پودر نرم (نشانهٔ فید کم و داغ شدن). رنگ فرز هم نباید سوخته شود. تنظیم سرعت و فید در فید، دور و عمق.
سوالات متداول
برای پلکسی چه فرزی بخرم؟
تکشیار پولیششده (O-flute). منابع میگویند دور پایینتر و فید بالاتر لازم است تا براده بیرون برود و پلکسی ذوب نشود.
کمپرشن روی امدیاف نازک هم لازم است؟
اگر عمق پاس اول کمتر از بخش آپکات فرز باشد، مزیت کمپرشن از بین میرود. برای ورق نازک، داونکات هم جواب میدهد.
منابع و مطالعهٔ بیشتر
- MatchMyTools — CNC router bit selection guide
- Endmill.com.au — What the flute? Comprehensive guide to CNC router bits
- CNC Exchange — CNC router bits and their uses
- QuickCNC — CNC router bits: types, uses and material selection
- Anben CNC — Choosing the right CNC router bit for different materials
راهنماهای مرتبط
همهٔ راهنماهای آموزشی · ابزارهای آنلاین · کتابخانهٔ طرح‌های برش