«با لیزر میشود فلز برید؟»، «پلکسی رنگی هم میبُرد؟» و «این ورق را بزنم یا نه؟» از پرتکرارترین سؤال‌های تازه‌کارهاست. لیزر CO₂ متریال آلی و بیشتر پلاستیک‌های مشخص را میبُرد، روی بعضی سطوح فقط حکاکی می‌کند و چند متریال هم کاملاً ممنوع است.
جدول سریع متریال
| متریال | برش | حکاکی | توضیح |
|---|---|---|---|
| چوب، تخته‌سه‌لایی، ام‌دی‌اف | ✅ | ✅ | لبه قهوه‌ای میشود؛ چسب ام‌دی‌اف بو دارد |
| پلکسی ریخته‌گری و اکسترود (PMMA) | ✅ | ✅ | لبهٔ براق؛ نوع ریخته‌گری حکاکی سفیدتری دارد |
| کاغذ، مقوا، کارتن | ✅ | ✅ | خطر آتش؛ مراقب باش |
| چرم طبیعی، پارچهٔ طبیعی، نمد | ✅ | ✅ | چرم مصنوعی ممکن است PVC باشد |
| چوب‌پنبه، لاستیک بدون کلر | ✅ | ✅ | لاستیک مخصوص مهر بو دارد |
| شیشه، آینه، سرامیک، سنگ | ❌ | ✅ | فقط حکاکی یا مات‌کردن سطح |
| فلز ساده | ❌ | ⚠️ | فقط با اسپری مارکینگ یا روی فلز رنگ‌شده و آنودایز |
| PVC، وینیل، چرم مصنوعی PVC | ❌ | ❌ | گاز کلر سمی و خورنده |
| پلی‌کربنات (لکسان) | ❌ | ❌ | آتش می‌گیرد، زرد میشود و دود سمی دارد |
| ABS | ❌ | ❌ | ذوب میشود و دود سمی دارد |
| تفلون (PTFE)، فایبرگلاس، ورق ناشناخته | ❌ | ❌ | دود خطرناک |
قبل از برش هر ورق جدید
جنس را مطمئن شو
از فروشنده نام دقیق جنس را بپرس. در بازار ایران به چند جنس مختلف «پلکسی» می‌گویند. ورق بدون برچسب را تا مطمئن نشده‌ای نبر.
تست شعله برای پلاستیک ناشناخته
راهنمای دانشگاه‌ها برای پلاستیک ناشناخته می‌گوید: اگر مطمئن نیستی، نبر. نشانه‌های رایج PVC: بوی تند کلر هنگام سوختن و شعلهٔ سبز در تست سیم مسی (تست Beilstein). این تست را فقط در فضای باز و با احتیاط انجام بده، بهتر است اصلاً به آن نیاز پیدا نکنی.
تست کوچک تنظیمات
روی گوشهٔ ورق یک مربع کوچک یا جدول تست بزن. توان و سرعت مناسب برای ضخامت و رنگ‌های مختلف فرق دارد. جدول شروع را در جدول سرعت و توان ببین.
نتیجه را یادداشت کن
برای هر متریال و ضخامت، توان، سرعت، تعداد پاس و فاصلهٔ فوکوس را ثبت کن. ورق ایرانی از یک برند هم ممکن است با بار بعدی فرق داشته باشد.
سوالات متداول
لیزر CO₂ فلز را میبُرد؟
لیزرهای CO₂ معمولی کارگاهی فلز را نمیبرند و برای حکاکی روی فلز هم اسپری مخصوص لازم دارند. برای فلز لیزر فایبر یا CO₂ صنعتی با گاز کمکی لازم است. مقایسهٔ CO₂، فایبر، دیود و UV را ببین.
پلکسی آینهای را میشود برید؟
پلکسی آینهای از روی سطح رنگی برش داده میشود؛ ولی آینهٔ شیشهای فقط حکاکی میشود. راهنمای حکاکی روی آینه و شیشه.
منابع و مطالعهٔ بیشتر
- BRM Lasers — Which materials can you cut with a CO2 laser, and what to avoid
- University of Kentucky CoD Wiki — Laser materials
- UT Austin School of Architecture — Prohibited laser cutter materials
- Aalto University — Laser cutting materials
راهنماهای مرتبط
همهٔ راهنماهای آموزشی · ابزارهای آنلاین · کتابخانهٔ طرح‌های برش