QR روی پلاک دستگاه، کارت ویزیت فلزی، جاکلیدی و بستهٔ محصول این روزها در ایران زیاد سفارش داده می‌شود، مثلاً برای لینک صفحهٔ اینستاگرام، کاتالوگ آنلاین یا شمارهٔ سریال. ولی خیلی از QRهای حک‌شده اسکن نمی‌شوند. دلیلش معمولاً ریز بودن ماژول‌ها، خوردن حاشیه یا کنتراست کم است.
قواعد طلایی خوانایی
- اندازهٔ ماژول (هر مربع کوچک): حداقل حدود ۰٫۲۵ تا ۰٫۳ میلی‌متر. JPT روی استیل ۰٫۳ تا ۰٫۴ و روی آلومینیوم آنودایز ۰٫۲۵ تا ۰٫۳۵ میلی‌متر را پیشنهاد میکند.
- حاشیهٔ خالی (Quiet zone): طبق استاندارد ISO/IEC 18004، حاشیه‌ای به پهنای ۴ ماژول دور تا دور. متن، لبهٔ قطعه یا طرح دیگری نباید داخل آن بیاید.
- محتوای کوتاه‌تر یعنی QR خلوت‌تر: لینک کوتاه‌شده تعداد ماژول را کم میکند و هر ماژول درشت‌تر می‌شود.
- سطح تصحیح خطا: M برای کار معمولی، و Q یا H برای قطعه‌ای که ساییده می‌شود.
- کنتراست: حک مشکی (Annealing) روی استیل، برداشتن آنودایز روی آلومینیوم، و پرهیز از سطح آینه‌ای که نور را بازتاب می‌دهد.
ساخت و حک QR
QR را در نرم‌افزار بساز
در EzCad: ابزار Text، فعال کردن Barcode و انتخاب QRCode، وارد کردن متن یا لینک و بعد Apply. اگر مارک کم‌رنگ است، Hatch را فعال کن. گزینهٔ Reverse پسزمینه را حک میکند و برای زمینهٔ تیره مثل آنودایز مشکی کاربرد دارد. در LightBurn هم ابزار Barcode/QR وجود دارد. اگر QR را در کورل یا سایت می‌سازی، آن را برداری (SVG) وارد کن، نه عکس کم‌کیفیت.
اندازه و حاشیه را تنظیم کن
اندازهٔ کل QR را طوری انتخاب کن که هر ماژول دست‌کم ۰٫۳ میلی‌متر باشد. مثلاً QR با ۲۵ ماژول در هر ضلع، حداقل حدود ۷٫۵ میلی‌متر می‌شود (۲۵ × ۰٫۳)، به‌اضافهٔ حاشیه. اگر QR بزرگ‌تر جا می‌شود، بزرگ‌تر بزن.
فوکوس و هچ یکنواخت
روی ضایعات همان متریال تست کن تا مربع‌ها پر و یکنواخت شوند، نه خط‌خطی. در لیزر CO₂ و دیودی، ابعاد و پهنای پرتو (Kerf) باعث می‌شود مربع‌ها به هم بچسبند. اگر چنین شد، QR را کمی بزرگ‌تر کن یا در LightBurn از Offset منفی استفاده کن.
با چند گوشی تست کن
QR را با چند گوشی و برنامهٔ مختلف، در نور واقعی محل استفاده و از زاویه و فاصلهٔ معمول اسکن کن. برای سفارش تیراژ بالا، اول نمونه را به مشتری بده تا با گوشی خودش امتحان کند.
سوالات متداول
QR روی استیل براق اسکن نمیشود؟
بازتاب سطح دوربین گوشی را گیج میکند. حک مشکی، مات کردن پسزمینه یا کمی تغییر زاویه معمولاً حلش میکند.
بارکد خطی (Code128 و EAN) هم همینطور است؟
بله. باریکترین میله نباید خیلی نازک شود و دو طرف بارکد هم حاشیهٔ خالی لازم دارد. برای EAN-13 روی بستهبندی کالای فروشگاهی، کد باید از مرجع رسمی (GS1 ایران) گرفته شده باشد.
منابع و مطالعهٔ بیشتر
- ISO/IEC 18004:2015 — QR code specification
- JPT — Laser QR code marking
- DaDiTime — How to draw and mark QR code with EzCad2
- EzCad 2.14.9 user’s manual
- BSLAPP — QR code laser marking for industrial traceability
راهنماهای مرتبط
- حکاکی روی فلز، طلا و نقره با لیزر فایبر: تنظیمات EzCad برای جواهر و انگشتر
- حکاکی عکس با لیزر فایبر روی استیل و آلومینیوم: Bitmap در EzCad، DPI و حالت Dot
- از کورل تا دستگاه: اولین کار برش و حکاکی با RDWorks و کنترلر رایدا
- خطای ابعاد در لیزر: کوچک یا بزرگ بریدن، بیضی شدن دایره، پله‌پله و موج‌دار شدن خط
همهٔ راهنماهای آموزشی · ابزارهای آنلاین · کتابخانهٔ طرح‌های برش