لیمیت سوئیچ سه وظیفه دارد: جلوگیری از حرکت محور به بیرون محدوده و شکستن مکانیزم، تعیین نقطهٔ صفر (هوم) و ایمن کردن بازیابی پس از قطع برق. بدون آن، یک اشتباه در G-code می‌تواند واگن را به انتهای ریل بکوبد.
مکانیکی یا القایی
میکروسوئیچ مکانیکی ارزان است و در هر شرایطی کار می‌کند، ولی در کارگاه پر گرد و خاک گیر می‌کند و تکرارپذیری محدودی دارد. سنسور القایی بدون تماس کار می‌کند، سایش ندارد و دقت بهتری می‌دهد، ولی فقط فلز را تشخیص می‌دهد و به تغذیه و نوع خروجی (NPN/PNP) نیاز دارد.
NC چرا مهم است
در حالت NC، کنتاکت در حالت عادی بسته است و کنترلر انتظار سیگنال دارد. اگر سیم قطع شود یا سوئیچ خراب شود، سیگنال قطع می‌شود و دستگاه متوقف می‌شود. در حالت NO برعکس است: قطع سیم یعنی «همه‌چیز سالم» و دستگاه با سرعت به دیوار می‌زند. این تفاوت، تفاوت بین یک خرابی و یک تعمیر اساسی است.
نویز
بیشتر «لیمیت الکی عمل کرد» در دستگاه‌های CNC ایرانی، نتیجهٔ نویز اینورتر اسپیندل روی کابل سنسور است. کابل شیلددار، فاصله از کابل موتور و اتصال شیلد به ارت، مشکل را حل می‌کند.
فیش فنی
| نام لاتین | Limit Switch & Homing Sensor |
|---|---|
| کاربرد | تشخیص انتهای مسیر و تعیین نقطهٔ مرجع (هوم) در هر محور CNC، لیزر و پرینتر. جلوگیری از برخورد و شکستن مکانیزم. |
| انواع و مدل‌ها | میکروسوئیچ مکانیکی (NC/NO) · سنسور القایی (LJ12A3 NPN/PNP) · سنسور خازنی · سنسور نوری · سوئیچ مغناطیسی (Reed) |
| جنس و مشخصات | ولتاژ ۵ تا ۲۴ ولت · تکرارپذیری مکانیکی ۰٫۰۵ mm · القایی: فاصلهٔ تشخیص ۲ تا ۸ mm · خروجی NPN یا PNP با سه سیم |
| بازار ایران | میکروسوئیچ Omron و کلون آن در همه‌جا موجود. سنسور القایی LJ12A3 پرکاربردترین سنسور هوم در CNC ایران است. |
| بازهٔ قیمت | میکروسوئیچ از ۳۰ تا ۳۰۰ هزار تومان · سنسور القایی LJ12A3 از ۴۰۰ تا ۹۰۰ هزار · سنسور خازنی از ۴۰۰ هزار تومان (پاییز ۱۴۰۴). |
| جایگزین | سنسور نوری برای دقت بالا. هوم بدون سنسور (soft limit) که ایمن نیست. سوئیچ مغناطیسی برای سیلندر پنوماتیک. |
| تأمین در ایران | لیمیت و E-Stop چینی: موجود. Schneider و Eaton اصل: ۲ تا ۴ هفته. سنسور القایی Omron: موجود یا ۲ هفته. کابل شیلد: موجود در بازار سیم و کابل. |
برندها
- Omron — ژاپن
- Sick — آلمان
- Schneider — فرانسه
- چینی (LJ12A3، TZ)
- Honeywell — آمریکا
تأمین‌کننده در ایران
- rockcontrol.ir — تجهیزات کنترل
- cafeelec.ir — برد و سنسور
- technomatic.ir — سنسور صنعتی
- فروشگاه‌های برق صنعتی محلی (تابلو برق)
✓ مزایا
- ارزان و ساده
- حفاظت مکانیکی از دستگاه
- تعیین نقطهٔ صفر تکرارپذیر
- تنوع نصب
- سنسور القایی بدون تماس و بدون سایش
✗ معایب
- میکروسوئیچ در گرد و خاک گیر می‌کند
- سنسور القایی فقط فلز را تشخیص می‌دهد
- NPN و PNP با هر بردی سازگار نیست
- نویز الکتریکی باعث فرمان کاذب می‌شود
- خرابی آن می‌تواند به مکانیزم آسیب بزند
کابل سنسور را شیلددار و دور از کابل اسپیندل بکش.
NPN یا PNP را با ورودی برد کنترل هماهنگ کن.
بعد از نصب، سه بار هوم بگیر و تکرارپذیری را چک کن.
تصاویر
تصویر: ویکی‌پدیا — Limit switch · https://en.wikipedia.org/wiki/Limit_switch
پرسش‌های متداول
NC یا NO؟
همیشه NC. در حالت NO، اگر سیم قطع شود کنترلر فکر می‌کند محدوده آزاد است.
سنسور القایی بهتر است یا میکروسوئیچ؟
القایی: بدون تماس، بدون سایش، دقت بیشتر، قیمت بالاتر و فقط برای فلز. میکروسوئیچ ارزان و همه‌کاره.
چرا محور هنگام هوم به لیمیت می‌خورد؟
جهت هوم برعکس، سیم‌کشی سنسور اشتباه یا نویز. اول جهت را در فریمور چک کن.